|
YASEMİN YALÇIN AKTOSUN Genç delikanlı gittiği psikoloğa kendisini ifade etmeye çalışıyor; fakat bu konuda hem zorlanıyor ve hem de ailesine de haksızlık etmiş olmak istemiyordu. Delikanlı: �Şu an 18 yaşındayım ve bu biraz daha iyi halim; ama ben her adımımdan ailemi haberdar etmek zorundayım. Biliyorum benim iyiliğim için yapıyorlar; ama onlarsız bir şey yapamaz oldum. Gelecek beni korkutuyor hiçbir şey yapamayacakmışım, hiç başarılı olamayacakmışım gibi geliyor - Peki senin rahatsız eden ailenin hangi davranışları? - Mesela annem hâlâ hasta olurum diye kıyafetlerime çok karışıyor. Arkadaşlarımın yanındayken sürekli arıyor, �Ne zaman geleceksin?�, �Kim var yanında? çok geç kalma!� diye sorular soruyorlar. Arkadaşlarımın yanında çok utanıyorum net cevap veremiyorum. Net cevap veremediğim için eve gidince kıyamet kopuyor. Artık hiç kendime güvenmiyorum Her ebeveyn çocuğunu sever ve onun için hep en doğru ve güzel olanı ister. Ancak kimi ebeveyn tutumları, ebeveyni çocukları için şekillendirdikleri amaçlara ulaştırırken kimi ebeveyn tutumları ise ebeveyni amacına ulaştırmadığı gibi birtakım hatalı davranışlardan dolayı çocuğun kişilik gelişimi negatif etkilenir. Yani bazı anne-babalar iyilik yapmaya çalışırken kötülük yapar ve çocuklarına zarar verirler. KORUYUCU EBEVEYN KİMDİR, NASIL DAVRANIR? * Koruyucu ebeveyn, çocukları doğduğu andan itibaren kendilerini çocuklarına adayan ve adeta ailelerinin merkezine çocuklarını yerleştiren ve onların rahat ve mutlu olmaları için her şeyi yapmaya hazır olan ebeveynlerdir. * Bu ebeveynler ilk günlerden itibaren hep vermeye şartlanırlar. Maddi ve manevi bütün imkanlarını seferber ederken çocuklarına doğru davranışları öğretme düşüncesinden ziyade onların o an için mutlu olmalarını baz alırlar. * Küçük yaş dönemlerinde çocukları yemek yiyebileceği halde kendileri yedirir, giyinebilecekleri halde kendileri giydirirler. Bir yere gidecekleri zaman kendi programlarını çocuklarına göre ayarlar, zayıf not alıp üzülmemeleri için gerekirse onlar adına ev ödevi yaparlar. * İlerleyen dönemlerde çocuklarının bağımsız olacağı fikri onları çok rahatsız eder. Bu şekilde adeta başlarına kötü bir şey geleceğini düşünür, sürekli onları yoklama ihtiyacı hissederler. * Hep yaşından küçükmüş gibi muamele ederler. * Dış dünyadaki zorluk ve tehlikeleri abartarak yansıtır. Dış dünyaya karışma ve sosyalleşme girişimlerini de zarar görmemeleri adına ya engeller veya kol kanat gererek kontrolleri dahilinde izin verirler . * Bu ebeveynler davranışları ile çocuklarının bireyselleşme girişimlerini engeller. Çocuklarını koruduklarını düşünürken aslında onlara zarar verirler. Bu ailelerde ergen nasıl etkilenir? Ergenlik çocuğun artık yaşadığı dünyada kendini bir birey olarak hissettiği, kimlik arayışı içinde olduğu bir dönemdir. Bu dönemde ergenin sosyalleşebilmesi için toplum içinde bulunmaktan rahatsız olmaması, ve kendisini ifade edebilmesi gerekir. Ailesi ile ilişkilerine zarar vermeden bağımsızlaşabilen ergen, sağlıklı ve nitelikli bir yetişkin adayıdır. Oysa koruyucu ailelerde yetişen çocuklar ergenlik döneminde de tıpkı çocukluk döneminde olduğu gibi negatif etkilenirler. BU AİLELERDEKİ ERGEN ÖZELLİKLERİ ŞÖYLE SIRALANABİLİR: * Genellikle ev içinde nazlı, zaman zaman sinirli; fakat ev dışında ürkek ve çekingen olurlar. * Özgüven problemi yaşarlar. * Aktif birey olmakta güçlük çeker, sosyalleşme sorunu yaşarlar. * Sorumlulukları ağırlıklı olarak ebeveynleri tarafından üstlenildiğinden sorumluluk duyguları yeterince gelişmemiştir. * Arkadaş edinmekte sorun yaşarlar. * İlerleyen dönemlerde iş bulma veya bir işe yerleşme konularında girişimci değillerdir. * Gelecek kaygıları yaşarlar. * Dış dünyada ailelerinin onayına veya himayelerine ihtiyaç hissederler. * Benlik saygıları yeterince gelişmemiştir.
|