|
YASEMİN YALÇIN AKTOSUN Ergenle anne-baba çatışmasını en alt düzeye indirebilmek için uyarıları dikkate alın. Gençler, öfkelerini kontrol etmeyi, anne-babalar da çocuklarının artık büyüdüklerini öğrenmelidir. Murat henüz 16 yaşında. Şu sıralar çok dalgın, düşünceli ve sinirli. Kafasında bir sürü net olmayan konu ve soru var. - Acaba boyum hep böyle mi kalacak? Niçin bu kadar beceriksizim? Hiç espri yapamıyorum, ailem neden hâlâ beni çocuk zannediyor? Ufak şeyleri kafama takıyorum, bazen kendimi aptal dibi hissediyorum, acaba ileride benim de iyi bir işim olabilecek mi? Beni düşünen bir dostum bile yok... Murat�ın genç teyzesi, Murat�ın ailesini ikaz ediyor: - Murat yaşı dolayısıyla çeşitli kaygılar taşıyor olabilir. Net sorunları olmayabilir; ama kafasındaki �acaba�lı sorular onu eminim çok rahatsız diyordur. Lütfen onunla biraz daha ilgilenin. Baba: - Acaba bir derdi mi var? Ama ne olabilir ki; yediği arkasında yemediği önünde, bir dediğini iki yapmıyoruz. Bu zamanki gençler de bir garip oluyor, yok onun bir sorunu. Tüm nazı cefası bize...� *** ERGENLERİN KAYGILARI VAR MIDIR? Ergenler hep zor ve karmaşık tavırları ile tanınır. Hayatta hiç sıkıntıları olmadığı halde problem oluşturmaya veya melankolik görünmeye meyillilermiş gibi algılanır. Yani ergenler eleştirilirken onların da ciddi sıkıntılar içinde boğuşan bireyler olduğu unutulabilir. Bazen de yaşadıkları sıkıntılar yetişkinler tarafından küçümsenir. Ancak yaşadığı problemin ergeni ne kadar yıprattığı fark edilmez bile. Oysa şöyle düşünmek gerekir; bize göre ufak bir ekmek kırıntısı bir karınca için bir depo yiyecek anlamı taşır. Veya bardağın dibindeki su bizim susuzluğumuzu gideremezken karıncanın boğulması için yeterlidir. Aynen bunun gibi bizim için çok değersiz görülen bazı mevzular ergen için çok fazla önem arz edebilir, hatta kimi kaygı ve sorunlar ergen için ciddi sorunların kapısına dönüşebilir. Bu nedenle ergenin yaşadığı sıkıntılar görülmeye, hissettiği kaygılar konuşulup giderilmeye çalışılmalıdır. *** Kaygıları bilmek neden önemli? Ergenin yakın çevresinin kaygı ve sıkıntı süreçlerinden haberdar olması iletişimin kuvveti açısından önemlidir. Anlaşıldığını düşünen ergen, ebeveyninin yanında kendisini çok daha rahat ve güvende hisseder. Kendini gizleme ihtiyacı hissetmez. Çocuğunu yeterince anlayabilen ebeveyn çocuğuna daha doğru tepkiler verir. ERGEN NE GİBİ KAYGILAR İÇİNDEDİR? Sosyal kaygılar: Bir grubun içine dahil olamamak, Grup için de rahat olamamak, Yeni ortamlarda kendini ifade edememek, Beceriksiz olmak vs� Gelecek kaygıları: İyi bir meslek sahibi olamamak, Yeterince para kazanamamak vs� Fiziksel görünümü ile ilgili kaygılar: Kısa boylu veya çok uzun boylu olmak, Kilolu veya çok zayıf olmak, Yüzdeki sivilcelerin fazlalığı vs� Aile ve evle ilgili kaygılar: İstediği saatte dışarı çıkamamak Evin fiziki koşullarının yetersizliği Kendine özel bir ortamın veya odanın olmaması Çocuk yerine konmak Anne ve baba tarafından yeterince anlaşılmama vs� Din konuları ile ilgili kaygılar: Ölüm korkusu Doğru inançta sabitlenme çabası ve arayışları vs� Karşı cinsle ilgili kaygılar: Yeterince cinsel bilgi edinme çabası ve merakı Karşı cinse kendini kabul ettirme çabası Evlilik kaygıları Okul ile ilgili kaygılar: Derse odaklanamama Dalgınlık Düşük notlar almak Üniversiteyi kazanamama düşüncesi Ergenlere özel: Öfke, sorunları daha da büyütür Lütfen deşarj olmak için öfke yolunu tercih etme. Unutma öfkelenmek sadece sorunların daha da büyümesine ve anlaşılmama durumunu arttırdığı için yeni sıkıntı ve kaygıların çıkmasına neden olur. Kaygılarından aileni veya anlayabileceğine inandığın yakınlarını haberdar et. Böylece seni daha iyi anlamalarını kolaylaştırmış ve ruhen kısmen de olsa rahatlamış olursun. Özel ve değerli olduğunu hisset, devamında da kendini kabul etmeyi öğren ve fiziksel kaygılarını bertaraf etmeye çalış. Kaygılarının sorumluluklarını yeterince üstlendiğin takdirde zamanla kaybolacağını unutma. Kafandaki her sorunun bir cevabının ve her sorununun bir çözümünün olduğunu unutma. Sorular ve sorunlar büyümeden fikirlerine ve bilgisine güvendiğin yakınlarına müracaat etmeyi ihmal etme. Bu yazıda Cole,L.W. Psycohology of Adolescence. New York. 1970. (Kaynağından yararlanılmıştır)
|